KAYGANLIK VEREN APRE


Tarafından | 25 Ekim 2016

KAYGANLIK VEREN APRE NEDİR

Tekstil sanayinde üretilen kumaş ve ipliklerin çeşitli kullanım alanları vardır. Üretim, bu alanlar dikkate alarak belirlenir. Giyim üretim sanayinde konfeksiyon yapılırken ipliklerin hareketleri ve iğnenin kumaş içindeki hareketlerinin rahat olması istenir. Buna kısaca dikiş kolaylığı denir. Dikiş kolaylığını sağlayabilmek için ipliğin ve kumaşın kaygan olması sağlanmalıdır. Kayganlık apresi ayrıca mamul kumaşın kaygan tutumlu olması istendiğinde de uygulanan apre işlemidir. Kayganlık apresi tüm liflere uygulanabilen bir kimyasal apre işlemidir. Materyale uygulandığında kaygan bir hâl ve daha yumuşak bir tutum kazanarak ipek hissi verir

Dikiş ipliklerine uygulanan kayganlık apresi, ipliğe kayganlık ve yumuşaklık verir. Dikiş makinelerinde sürtünmeden dolayı meydana gelen ısınmayı ve iplik kopuşlarını azaltır. Yüzeyde düzgün bir film tabakası oluşturarak iplikteki tüylenmeyi engeller. Kayganlık veren apre maddeleri, dikiş ipliğini bobinden masuraya aktarırken direkt olarak aktarma silindirleri yardımıyla ya da aparatta çektirme yöntemi ile uygulanır. Dikiş kolaylaştırıcı apre, dikiş ipliğinin hareketini ve iğnenin kumaşa saplanmasını kolaylaştırmak için ipliklere, kumaşlara veya her ikisine uygulanan bir apredir. Pamuklu dokuma kumaşlara, kolay dikilebilmeleri için yapılır. Bu aprenin amacı, kumaşlara ve dikiş ipliklerine verilen zararın azaltılması veya dikiş iğnesinin fazla ısınmasının önlenmesidir. Dikiş kolaylaştıran apreler, kayganlaştırıcı maddelerin uygulanmasını gerektirir. Genel olarak kumaşta yumuşak bir efekt isteniyorsa yumuşatıcı apreler kayganlaştırıcı özellik de kazandırdıklarından dikiş kolaylığı sağlamak için ilave bir apre yapılmaz ancak yumuşak bir tutum isteniyorsa dikiş kolaylaştırıcı apre gerekir. Silikon kullanımı da bu amaçla uygundur. Silikonlar, kumaşa aşırı bir yumuşaklık vermez. Kibar ve dökümlü bir yumuşaklık kazandırır. Kumaşa kayganlık verdikleri için dikiş işlemini kolaylaştırır.

Kumaşa uygulanan son işlem olarak kayganlık apresi istenildiğinde kimyasal apre uygulaması bazen tek başına beklenen sonucu vermeyebilir. Böyle durumlarda kalandır, dekatür vb. mekanik apre uygulamaları da yapılarak istenilen sonuç elde edilebilir. Kayganlık apresi uygulanan kumaşlar genellikle ipeksi bir tutum ve parlak bir görünüm kazanır. Kullanılan apre maddesinin yapısı (makro, mikro, nano vb.) ve özellikleri (silikon esaslı, katyonik vb.) elde edilecek sonucu belirler. Örneğin yumuşak, dökümlü ve dokuma örgüsünün tutumda hissedilmediği bir kumaş elde etmek istenildiğinde silikon esaslı, makro molekül yapısında bir kayganlık veren apre maddesi tercih edilmelidir.

KAYGANLIK VEREN APRE MADDELERİ VE ÖZELLİKLERİ

Kayganlık vermek için seçilen kimyasal maddelerin özellikleri, polietilen mumların sulu çözeltisi, yağ asitleri kondensatı gibi kayganlık veren kimyasal yapılardır. Bu kimyasal yapılar piyasada tek başlarına bulundukları gibi yumuşaklık sağlayan silikonlarla kombine edilmiş vaziyette tek bir kimyasal madde olarak da bulunur. Kayganlık veren apre maddeleri birçok firma tarafından değişik özelliklere sahip karışımlar olarak üretilmektedir. İçeriklerinde genellikle polisiloksan bileşikleri, polietilen emülsiyonları, nonyonik silikon elastomerleri, yağ amidlerinin ve mumların dispersiyonu, yağ asitleri kondensatı gibi kimyasal yapılar bulunur. Bu aprelerden kullanılacak materyale ve elde etmek istediğimiz kayganlık yapısına uygun sonucu verecek olanı tercih ederek apre işlemi yapılır

KAYGANLIK VEREN APRE NASIL YAPILIR

Kayganlık veren apre uygulamaları çektirme ve emdirme usullerine uygun makinelerde yapılır. Çektirme usulünde yapılacak apre işlemine gelen kumaşın temiz ve kuru olması gereklidir. Çektirme usulü apre işlemi boyama veya ön terbiye işlemlerinden sonra son işlem olarak yapılacaksa materyali makineden çıkartmadan alınacak yeni flotteye apre maddesi ilave edilerek uygulanabilir. Yaştan yaşa fulard yöntemi uygulanacaksa apre fulardına giren kumaştaki nemin her yerinde eşit dağılmış olmasına dikkat edilmelidir.

KULLANILAN KİMYASAL MADDELER VE GÖREVLERİ

  • Kayganlık veren apre maddeleri: Birçok farklı yapıda hazırlanmış kayganlık veren apre maddeleri mevcuttur. İstenilen kumaş özelliğine göre tercih edilerek kullanılır.
  • Asit tamponlayıcılar: pH genellikle 5-5,5 olarak uygulanır. Bu nedenle ortamda ya asetik asit ya da çözeltide asidik ortamı destekleme özelliği de olan asit tamponlayıcılar kullanılır.
  • Islatıcı: Kumaşın emdirme usulünde hızlı ve iyi ıslanmasını sağlayan maddelerdir. Alkol bazlı olanlarının tercih edilmesi gerekir.

UYGULAMA ŞEKİLLERİ

%100 sentetik mamullerde kayganlık, doğal hâlleriyle tercih edilen özelliktir. Bu mamullere ayrıca kayganlık vermek genellikle istenen bir durum değildir. Yine de kullanılan kumaştan dolayı kayganlık arttırılmak istenirse kalandır makinesinden geçirilerek yüzeyin daha düzgün, tutumun daha kaygan olması sağlanabilir.

10-15 g/l kayganlaştırma özelliği olan bir makro silikonlu apre maddesi ile fulardlama, %70 sıkma efekti uygulanıp kurutulduktan sonra kumaş kalandırlanırsa daha yumuşak tutumlu bir kayganlık elde edilir.

SON İŞLEMLER

Kayganlık apresi uygulanmış materyale son işlem olarak genellikle uygulama yapılmaz ancak selüloz ve selüloz esaslı liflerle karışımlarından oluşmuş kumaşlarda isteğe göre kalandırlama gibi parlaklık, kayganlık gibi özellikleri arttıran mekanik işlemler yapılabilir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir