KLORLU BEYAZLATMA HASLIK TESTİ


Tarafından | 8 Aralık 2017

Klorlu Beyazlatma Haslık Testinin Amacı

Boyalı ve baskılı tekstil mamullerinde, dezenfeksiyon için yüzme havuzlarında kullanılan çeşitli konsantrasyonlardaki aktif klora karşı renk hassasiyetlerinin uygun ulusal ve uluslararası standartlara göre belirlenmesini sağlamaktır.

Teste Uygun Büyüklükte Parça Kesme

Klorlu beyazlatma haslık testi yapılacak numune kumaşlar, atkı ve çözgü yönünde 40 mm x 100 mm kesilir.

Çok renkli kumaşlarda ve baskılarda desenin her farklı rengi ayrı ayrı test edilmelidir.

Resim 2.1: Numunenin uygun büyüklükte kesilmesi

Kesilen test numuneleri, karışmaması için kalemle işaretlenir. İşaretli olan test numunesinin hassas terazide tartımı gerçekleştirilir.

Test numunelerinin tartım sonuçları uygulama kâğıdına yazılarak kayıt altında tutulur

Resim 2.2: Numunenin tartılması

Çözelti Hazırlama

Korlu beyazlatma haslık testi yapabilmek için üç ayrı çözeltinin hazırlanması gerekmektedir.

Hipoklorit Çözeltisi; Saf hipoklorit çözeltisinden 20 ml ölçüsünde otomotik pipet yardımıyla alınarak behere konur. Üzerine saf su ilave ederek çözündürülür. Daha sonra bu çözelti, dikkatlice, eldiven kullanarak 1000 ml’lik balonjojeye aktarılır ve saf suyla 1000 ml tamamlanarak 20 ml/l hipoklorik çözelti hazır hâle getirilir.

Resim 2.3: Hipoklorit çözeltisinin hazırlanması

Potasyum Dihidrojen Fosfat Çözeltisi (KH2PO4); Potasyum dihidrojen fosfat (KH2PO4)tan 14,35 g hassas terazi yardımıyla tartılır. Tartılan bu madde 1000 ml suda çözündürülür veya potasyum dihidrojen fosfat (KH2PO4)tan 7,175 g hassas terazi yardımıyla tartılır. Tartılan bu madde 500 ml suda çözündürülür.

Resim 2.4: Potasyum dihidrojen fosfat çözeltisinin hazırlanması

Disodyum Hidrojen Fosfat Dihidrat Çözeltisi (Na2HPO4.2H2O); Disodyumhidrojenfosfat-dihidrat kimyasal maddeden 20,05 g hassas terazide tartılıp bir miktar saf su ile beherde çözündürülür. Tamamen çözünmüş olan disodyumhidrojenfosfat-dihidrat 1000 ml saf suyla 1000 ml balonjojede 1000 ml hassas olarak tamamlanır.

Resim 2.5: Disodyum hidrojen fosfat dihidrat çözeltisinin hazırlanması

Çözeltilerin Karıştırılması

Saf hipoklorit çözeltisinin analizi yapılırken (25 ml alınıp 1000 ml tamamlanır.) bundan 10 ml alınır. Beherin içine 5 ml kadar %10’luk hipoklorit asit ilave edilir. Beherin ağzı alüminyum folyo ile kapatılarak çözelti 5 dakika karanlık bir yerde bekletilir.

Resim 2.6: Disodyum hidrojen fosfat dihidrat çözeltisinin hazırlanması

Açığa çıkan iyodun miktarı ise 0,1N sodyum tiyosülfat ile tespit edilir. İndikatör olarak 0,5-1,0 ml nişasta çözeltisi kullanılır, mavi renk kayboluncaya kadar titrasyon devam edilir. Renk şeffaflaşıncaya kadar titre etmeye devam edilir.

Titrasyondaki harcanan miktarını kaydedilir. Çıkan sonuç çözelti 1’deki x değerini vermiş olur.

Resim 2.7: Çözeltinin titre edilmesi                  Resim 2.8: Sarfiyatın bulunması

Hazırlanan Yeni Çözeltide İşlem Yapma

Test Çözeltileri

Klorlu su haslığı 100 mg/l aktif klor metodu için;

X     ml Çözelti 1
100 ml Çözelti 2
500 ml Çözelti 3
1 litreye saf su ile tamamlanır. pH 7,5’e 0.1 mol/l sodyum hidroksit veya 0,1 mol/l asetik asit ile ayarlanır.

Klorlu su haslığı 50 mg/l aktif klor metodu için;

X/2  ml Çözelti 1
100 ml Çözelti 2
500 ml Çözelti 3
1 litreyi saf su ile tamamlanır. pH 7,5’e 0,1 mol/l sodyum hidroksit veya 0,1 mol/l asetik asit ile ayarlanır.

Klorlu su haslığı 20 mg/l aktif klor metodu için;

X/5 ml Çözelti 1
100 ml Çözelti 2
500 ml Çözelti 3
1 litreyi saf su ile tamamlanır. pH 7,5’e 0,1 mol/l sodyum hidroksit veya 0,1 mol/l asetik asit ile ayarlanır.

Yıkama çözeltisine ilave edilecek aktif klor miktarını bulmak için aşağıdaki formül kullanılır. Bulduğumuz sonuç X değerini verir.

X= 705 / Titre sonucu
X: İlave edilecek miktar (ml)
Titre: %20’lik hipoklorit çözeltisinden titrasyonla belirlenen sarfiyattır.

Testin Yapılması

Test yapılacak materyaller çıkmaz kalem ile numaralandırılır. Test yapılacak materyal tartılır. Tartım sonuca kumaşın gramı 1/100 flotteye göre hesaplama yapılır. Her çözelti için ayrı ayrı hesaplama yapılır.

X= 0,91×100/ 1= 91 ml 1. çözeltiden konur.

1/100 flotteye göre 1g kumaş numunesi için 100 ml çözelti mezürle ölçülüp tüpün içine konur. Tartılmış kumaş parçası hazırlanan tüpün içine konarak tüpün kapağı kapatılır.

Test numunesinin kaç ppm (100 mg/l, 50 mg/l 20 mg/l) metoduna göre yapılması gerekiyorsa o çözelti miktarı kadar çözeltiyi test numunesinin bulunduğu tüpün içine konulur. Tüpün kapağı kapatılır. Tüp, yıkama makinesinin içine konulur.

Resim 2.9: Test numunesinin tüpüne konulması ve çözeltinin ilave edilmesi

Yıkama makinesinin içinde konan tüpler 27 C + de 1 saat çalıştırılır

Resim 2.10: Tüplerin makineye konması                       Resim 2.11: Yıkama makinesinin çalıştırılması

Testi Değerlendirme

Renk değişimi ışık kabininde D65 ışığı altında gri skala ISO 105- A02 ile belirlenir.

Tekrarlanabilen şartlar altında gölge ve renk farklılıklarının incelenebilmesi için deney numuneleri, değerlendirme kabinine alınır ve görsel olarak renk farklılıkları incelenir. Burada amaç gün ışığını verebilen bir aydınlatma altında numuneyi kontrol edip değerlendirmektir. Işık kabinlerinde müşteri taleplerine uygun olarak farklı ışık kaynakları bulunmaktadır. Bu ışık kaynaklarından D65 gün ışığını temsil etmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir