TEKSTİL LİFLERİ NEM DEĞERLERİ


Tarafından | 24 Şubat 2016

Tekstil liflerinin, belli sıcaklık ve rutubette sıvıları emme (içine çekme) kabiliyetidir. Emilen sıvı miktarı, elyaf türüne ve ortamın rutubet miktarına göre değişir.

Liflerin nem çekme özelliği

İplik, dokuma, ağartma ve boyama işlemleri için gereklidir.Rutubetli ortama bırakılan bir kumaş, üzerine su toplar; buna karşılık nemli veya ıslak bir kumaş kuru havada üzerinde bulunan suyu kaybeder(deserpsiyon). Su absorpsiyonu ve deserpsiyon, bir denge kuruluncaya kadar devam eder, Bir elyaf ne kadar çabuk su absorpluyorsa o kadar çabuk kurur.

Aynı bağıl rutubete sahip bir ortama konulan lifler içinde, en fazla nem çeken yündür. Bundan sonra sırasıyla ipek, rayonlar, keten, pamuk, asetat ipeği, poliamid ve diğer sentetik elyaf gelir. Cam elyafın nem çekme miktarı sıfırdır. Doğal lifler oldukça fazla miktarda nem çektiği halde elle tutulduğunda kuru hissedilebilir. Bu nedenle ticarette lif üzerinde bulunabilecek nem miktarı sınırlandırılmıştır. Tekstil materyalindeki nem miktarı, % nem ve mutlak nem olmak üzere iki şekilde belirlenir.

% Nem:  Tekstil materyalinin absorpladığı su miktarının, nemli materyal ağırlığına oranıdır.

Mutlak nem: Tekstil materyalindeki su miktarının, kuru materyal ağırlığına oranıdır. Lif üzerindeki nem yüzdesi higrometre cihazı ile ölçülür.

Tekstil ve rutubet

Tekstil liflerinin önemli özelliklerinden biri belli sıcaklık ve bağıl rutubette su absorplama yeteneğidir. Absorplanan nem miktarı, elyafın türüne ve bulunduğu ortamın rutubetine göre değişir.
Rutubetli havaya bırakılan bir kumaş, üzerine su toplar, buna karşılık nemli veya ıslak bir kumaş,kuru havada üzerinde bulunan suyu kaybeder. Su absorpbiyonu veya kaybı, bir denge kuruluncaya kadar devam eder. Bir elyaf ne kadar çabuk su absorplıyorsa o kadar çabuk kurur. Fakat nem absorplama veya salıverme
hızını, nem çekme miktarı ile karıştırmamak gerekir. Tekstil materyalindeki nem miktarı, % nem ve mutlak nem olmak üzere iki şekilde belirlenir.

  1.  % Nem : Tekstil materyalinin absorpladığı su miktarının, nemli materyal ağırlığına oranıdır.
  2.  Mutlak nem : Tekstil materyalindeki su miktarınım kuru materyal ağırlığına oranıdır.

Aynı bağıl rutubete sahip bir ortama konulan lifler içinde, en fazla nem çeken yündür. Bundan sonra sırasıyla ipek, rayonlar, keten, pamuk, asetat ipeği poliamid ve diğer sentetik elyaf gelir. Cam elyafın nem çekme miktarı sıfırdır. Doğal lifler oldukça fazla miktarda nem çektiği halde elle tutulduğunda kuru hissedilebilir. Bu nedenle ticarette lif üzerinde bulunabilecek nem miktarı sınırlandırılmıştır. Ticari nem miktarları tablo halinde verilmiştir.

Lifin Cinsi Kabul edilen nem miktarı

  • Pamuk % 7-8,5
  • Keten % 12
  • Jüt % 13,5
  • İpek % 11
  • Yün % 13-19
  • Viskoz ipeği % 11-13

Suyun elyafa bağlanması sırasında, ısı şeklinde bir enerji açığa çıkar. Bu ısıya nem absorplama ısısı denir. Birimi cal/g ‘ dır. %0 mutlak nemdeki liflerin ıslatıldığında verdikleri ısı miktarları aşağıda gösterilmiştir.

Lifin Cinsi Su absorplama ısısı (cal/g)

  • Pamuk 11,0
  • Merserize pamuk 17,5
  • Viskoz ipeği 25,2
  • Keten 13,0
  • Yün 26,9
  • İpek 16,5
  • Nylon 7,5
  • Orlon 1,7
  • Terilen 1,2

Nem absorbsiyonu sırasında bir ısı enerjisinin yayılması olayı, tekstil materyallerinin seçimi ve kullanılma şartlarını belirleyen önemli bir faktördür. Örneğin, 18oC ‘lik ve %45 relatif rutubetteki bir kapalı ortamdan, 5oC’lik ve %95 relatif rutubetli açık hava ortamına çıkıldığında, yün üzerindeki mutlak nem miktarı %10’dan %27’ye çıkar. Bir paltonun 1,5 kg olduğu kabul edilirse, bu değişim 150.000 kalorilik bir ısı değişimidir.Bu miktarda bir ısı, insan metabolizması tarafından 1,5 saatte oluşturabilir. Bu ısı yayımı, insan vücudunun yeni koşullara kolayca uyum sağlamasına sebep olur ki; fizyolojik bakımdan önemli bir avantajdır.

Aşağıda 1kg tekstil materyalinin %40 relatif rutubetten %70 relatif rutubetli bir ortama geçtiğinde açığa çıkan ısı miktarları verilmektedir.

Lifin Cinsi Isı Miktarı (K.Cal.)

  • Yün 38
  • Pamuk 20
  • Viskoz ipeği 40
  • Asetat ipeği 12
  • Nylon 10
  • Terylen 1

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir